Chủ tịch FIFA Infantino di chuyển 27 chuyến bay để dự 24 trận vòng bảng World Cup 2026: Tranh cãi về phát thải khí nhà kính

Chủ tịch FIFA dự 24 trận chỉ trong hơn hai tuần

Theo dữ liệu được BBC Verify và BBC Sport tổng hợp, ông Gianni Infantino đã tham dự 24 trận đấu trong giai đoạn vòng bảng FIFA World Cup 2026. Giải đấu năm nay diễn ra trên lãnh thổ ba quốc gia gồm Mỹ, Canada và Mexico, với 16 thành phố đăng cai, khiến việc di chuyển trở nên phức tạp hơn rất nhiều so với các kỳ World Cup trước.

Không ít lần người đứng đầu FIFA xem hai trận trong cùng một ngày, thậm chí có ngày thực hiện ba chuyến bay riêng biệt để kịp lịch trình.

Trong chiến lược Phát triển bền vững và Nhân quyền World Cup 2026, FIFA từng khẳng định: "Dù là khí hậu, nhân quyền, dịch bệnh hay người khuyết tật, chúng tôi cam kết sẽ đóng góp phần trách nhiệm của mình." Tuy nhiên, chính cách thức di chuyển của Chủ tịch FIFA đang tạo nên nhiều ý kiến trái chiều.

27 chuyến bay bằng chuyên cơ riêng

BBC theo dõi một chuyên cơ tư nhân được cho là phục vụ FIFA và ông Infantino trong suốt vòng bảng. Chiếc máy bay thực hiện 27 chuyến bay, với điểm đến trùng khớp các địa điểm mà Chủ tịch FIFA xuất hiện tại sân vận động.

Theo các thông tin được công bố, ông Infantino được cho là sử dụng máy bay Gulfstream G650ER thuộc Qatar Airways Executive. FIFA không xác nhận thông tin này khi được BBC liên hệ, song dữ liệu theo dõi chuyến bay cùng hình ảnh tại các sân vận động cho thấy lịch trình hoàn toàn trùng khớp.

Những hành trình đáng chú ý

Chuyến bay dài nhất của ông Infantino trong hai tuần đầu giải đấu diễn ra vào 13/6, khi ông bay từ Vancouver đến Miami, quãng đường khoảng 2.800 dặm (4.507 km) sau khi theo dõi trận Australia gặp Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngày 15/6 là lịch trình di chuyển dày đặc nhất. Chủ tịch FIFA bay hơn 2.700 dặm (khoảng 4.000 km) từ Miami tới Seattle để dự trận Bỉ gặp Ai Cập, sau đó tiếp tục bay khoảng 960 dặm (1.545 km) xuống Los Angeles nhằm theo dõi cuộc đối đầu giữa Iran và New Zealand trong cùng ngày.

Đến 22/6, chuyên cơ thực hiện một chuyến bay ngắn chỉ 92 dặm (148 km) từ Philadelphia tới sân bay Teterboro (New Jersey). Dù không dự trận đấu nào tại đây, sáng hôm sau ông Infantino xuất hiện tại trường quay Fox News ở New York, trước khi tiếp tục bay tới Boston và Toronto để xem các trận đấu khác.

Ngày 26/6, máy bay cất cánh từ Miami, quá cảnh ngắn tại Dallas, sau đó bay tới Seattle để ông Infantino dự trận Ai Cập gặp Iran. Chỉ khoảng 5 giờ sau khi hạ cánh, chuyên cơ lại cất cánh thực hiện hành trình 2.700 dặm (4.345 km) quay trở lại Miami, nơi ông tiếp tục theo dõi trận đấu thứ 24 và cũng là trận cuối cùng của mình ở vòng bảng giữa Bồ Đào Nha và Colombia.

Tính từ khi World Cup khởi tranh đến ngày 27/6, chuyên cơ đã bay ít nhất 31.144 dặm (50.122 km) và hoạt động trên không hơn 66 giờ.

Lượng phát thải tương đương 78 người trong một năm

Máy bay Gulfstream G650ER được ước tính tiêu thụ trung bình khoảng 1.817 lít nhiên liệu mỗi giờ. Theo phương pháp quy đổi khí nhà kính của Chính phủ Anh, toàn bộ hành trình trong vòng bảng tạo ra khoảng 516 tấn CO₂ tương đương (CO₂e).

Con số này bao gồm lượng CO₂ trực tiếp cũng như các tác động gián tiếp của ngành hàng không tới khí hậu. BBC lưu ý đây chỉ là mức ước tính bởi lượng nhiên liệu tiêu hao thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là quá trình cất và hạ cánh.

Theo dữ liệu của Liên minh châu Âu (EU), lượng phát thải khí nhà kính trung bình của một người trên toàn cầu là 6,56 tấn CO₂e mỗi năm. Điều đó đồng nghĩa lượng phát thải từ các chuyến bay của ông Infantino trong hơn hai tuần được ước tính tương đương lượng phát thải cả năm của khoảng 78 người.

Do chiếc Gulfstream G650ER có sức chứa tối đa 19 hành khách và không có thông tin về số người trên mỗi chuyến bay, không thể xác định chính xác lượng phát thải tính trên từng hành khách.

FIFA lên tiếng

Đại diện FIFA trả lời BBC Sport rằng:

"Chủ tịch FIFA thường xuyên di chuyển cùng các quan chức liên quan để thực hiện công việc và các nhiệm vụ của giải đấu, đồng thời luôn cố gắng thăm các liên đoàn thành viên khi có thể."

FIFA cho biết việc di chuyển đôi khi sử dụng các chuyến bay thương mại, bao gồm cả hãng hàng không giá rẻ, và đôi khi thuê chuyên cơ riêng tùy theo yếu tố hiệu quả cũng như chi phí.

Tuy nhiên, FIFA không phản hồi các câu hỏi về việc có chuyến bay nào trong thời gian World Cup được thực hiện bằng máy bay thương mại hay không, số lượng người trên chuyên cơ Qatar Executive cũng như liệu tổ chức này có thực hiện các biện pháp bù đắp lượng khí thải phát sinh hay không.

Giới chuyên gia chỉ trích

Ông Freddie Daley, nhà nghiên cứu thuộc Đại học Sussex và thành viên mạng lưới hành động khí hậu thể thao Cool Down, cho rằng việc Chủ tịch FIFA sử dụng chuyên cơ riêng là biểu hiện cho những hạn chế trong cam kết bảo vệ môi trường của FIFA.

Theo ông, hành động này hoàn toàn không tương xứng với vai trò lãnh đạo mà FIFA cần thể hiện trong các vấn đề về môi trường và phát triển bền vững.

Trong khi đó, bà Denise Auclair, chuyên gia về du lịch bền vững thuộc Liên đoàn Giao thông và Môi trường châu Âu, nhận định máy bay tư nhân gây tác động môi trường rất lớn, với mức phát thải cao gấp 5 đến 14 lần so với máy bay thương mại và cao hơn khoảng 50 lần so với tàu hỏa.

Cam kết môi trường của FIFA trước World Cup 2026

FIFA đặt mục tiêu giảm 50% lượng phát thải vào năm 2030 và đạt trạng thái phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2040.

Đối với World Cup 2026, tổ chức này công bố nhiều biện pháp như bố trí các đội thi đấu theo khu vực nhằm giảm nhu cầu di chuyển đường dài, khuyến khích sử dụng xe điện, phương tiện giao thông công cộng, tiết kiệm nước và tận dụng tối đa các sân vận động hiện có.

Tuy nhiên, ngay trước khi giải đấu khởi tranh ngày 11/6, nhiều nhà khoa học khí hậu đã bày tỏ sự hoài nghi về khả năng đạt được các mục tiêu trên.

Báo cáo năm 2025 của tổ chức Scientists for Global Responsibility (SGR) ước tính tổng lượng phát thải của World Cup 2026 có thể đạt tới 9 triệu tấn CO₂e, gần gấp đôi mức trung bình của bốn kỳ World Cup trước và có nguy cơ trở thành kỳ World Cup gây ô nhiễm môi trường lớn nhất lịch sử.

Trước đó, năm 2023, cơ quan quản lý của Thụy Sĩ kết luận FIFA đã đưa ra các tuyên bố sai lệch khi quảng bá World Cup Qatar 2022 là kỳ World Cup trung hòa carbon đầu tiên trong lịch sử.

FIFA khi đó khẳng định họ nhận thức rõ biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất của nhân loại và cam kết tiếp tục thực hiện các hành động bền vững nhằm giảm tác động tới môi trường.

So với World Cup 2022 tại Qatar, nơi tám sân vận động chỉ cách nhau tối đa khoảng một giờ di chuyển bằng ô tô và ông Infantino có thể tham dự toàn bộ 64 trận đấu, World Cup 2026 trải dài trên khắp Bắc Mỹ đã tạo ra một bài toán hoàn toàn khác về logistics, đồng thời cũng làm dấy lên cuộc tranh luận lớn về sự cân bằng giữa quy mô tổ chức và trách nhiệm môi trường của bóng đá thế giới.